Lista zamieszczonych na stronie publikacji:

1. Dobre obyczaje, poradnik dla uczniów szkoły muzycznej

2. Jakie warunki powinny spełniać dzieci ubiegające się o przyjęcie do szkoły muzycznej.

 


 

Dobre obyczaje. Poradnik dla uczniów szkoły muzycznej.

Dobre maniery to nie sztuczny rytuał. To wywodząca się z tradycji praktyczna i niesłychanie przydatna we współczesnym świecie umiejętność właściwego zachowania się w każdej sytuacji.

Przestrzeganie dobrych manier dowodzi szacunku dla innych i czyni świat przyjemniejszym miejscem do życia. Dobre maniery nie krępują i nie usztywniają, a wprost przeciwnie – zapewniają swobodę i poczucie bezpieczeństwa, pozwalają na luksus bycia sobą.

W naszej rzeczywistości szkoła jest podstawową placówką wspierającą dom rodzinny w wychowaniu młodego pokolenia. Do jej niezwykle ważnych zadań należy zaliczyć przygotowanie młodzieży do czynnego udziału w życiu kulturalnym i umożliwienie jej kulturalnego spędzania wolnego czasu. Ponieważ znajomość savoir – vivre’u i kultury języka jest podstawą funkcjonowania w społeczeństwie, obok wiedzy i umiejętności przekazywanych na zajęciach lekcyjnych, szkoła uczy dzieci i młodzież zasad postępowania w różnych miejscach i sytuacjach. W szkole muzycznej są to głównie reguły dotyczące specyficznych dla niej sytuacji, jak na przykład: udział w koncercie, audycji, konkursie dla instrumentalistów.

Kultura dnia codziennego

Drogi Uczniu! Na początek przypomnę Ci ważne słowa, które nic nie kosztują, a przynoszą każdemu wiele korzyści, ponieważ pozwalają na nawiązanie pozytywnego kontaktu i stwarzają życzliwą atmosferę. Te słowa to: DZIEŃ DOBRY, DO WIDZENIA, PROSZĘ, PRZEPRASZAM, DZIĘKUJĘ.

Powinny one być w nas zakodowane od najmłodszych lat i używane niemal odruchowo. Nie szczędźmy ich sobie!

DZIEŃ DOBRY to pozdrowienie, którym obdarzamy wszystkie znajome nam osoby, które spotykamy w danym dniu po raz pierwszy. Pozdrawiamy w ten sposób również tych, których często spotykamy i znamy z widzenia.

DO WIDZENIA mówi ten, kto odchodzi. Tego zwrotu używamy zarówno wobec osób znajomych jak i obcych, zawsze na zakończenie bezpośredniego kontaktu.

PROSZĘ to uniwersalny zwrot towarzyski, którego używa się w różnych znaczeniach i przy rozmaitych okazjach.

PRZEPRASZAM mówimy wówczas gdy chcieliśmy dobrze, a mimo woli wyszło źle, naraziliśmy kogoś na zbędną fatygę, kłopotliwą sytuację, wprowadziliśmy kogoś w błąd. Słowo to, pozwala również zwrócić się do kogoś i o coś zapytać.

DZIĘKUJĘ to magiczne słówko, które zwykle sprawia innym przyjemność. Używajmy go nie tylko wtedy, gdy jesteśmy komuś za coś bardzo wdzięczni, ale także w zwykłych, codziennych sytuacjach, kiedy można docenić czyjeś staranie, wysiłek i dobre intencje.

Zachowanie ucznia szkoły muzycznej na scenie (podczas popisu, koncertu, audycji, egzaminu, konkursu…)

– Przed wejściem na scenę postaraj się skoncentrować. Nie należy wtedy rozpraszać swojej uwagi na rozmowy, żarty, ani na wzajemne straszenie się pytaniami „boisz się?”. Trema przed występem jest zjawiskiem pozytywnym i dlatego nie należy z nią walczyć za wszelką cenę, ale stosować takie zasady jak:

· Regulować oddech w ten sposób, aby wydech był szybki i ostry. Powietrze wciągać nosem, a wypuszczać ustami.

· Pamiętać, że wchodząc na scenę podejmujesz zadanie, walkę, która ma dużo większą wartość niż chęć ucieczki przed trudnościami. Powiedz sam do siebie: „dam sobie radę!”, „mogę to zrobić i zagram najpiękniej jak umiem!”.

– Teraz spokojnie wchodzisz na scenę, stajesz we właściwym miejscu, a następnie z uśmiechem kłaniasz się publiczności. Każdy ukłon powinien wyrażać uprzejmość i szacunek. Wobec tego nie może być nonszalancki i niedbały. Powinniśmy się kłaniać w sposób wyrazisty, np. przez pochylenie głowy i tułowia.

– Jeżeli jesteś pianistą, usiądź na taborecie i sprawdź czy siedzisz na odpowiedniej wysokości. Możesz ją wyregulować, ustawiając odpowiednio gałki po obu stronach taboretu. Jeżeli musisz wstać do regulacji taboretu, ustaw się zawsze przodem do publiczności.

– Jeśli grasz np. na skrzypcach z akompaniamentem fortepianu, wówczas jako solista możesz wejść na scenę pierwszy.

– Wchodząc z nutami w ręku, najpierw ukłoń się, a dopiero potem postaw nuty na pulpicie. Następnie nastrój swój instrument i lekkim skinieniem głowy daj znak pianiście, że jesteś gotowy do gry.

– Jeżeli niektóre fragmenty w utworze wykonuje tylko akompaniator, wtedy stój spokojnie, słuchaj i w skupieniu rozpocznij swoją kolejną partię. Również na końcu utworu, poczekaj aż wybrzmi ostatnia nuta i dopiero wtedy ukłoń się.

– Pamiętaj! Jeżeli pomyliłeś się, nie wpadaj w panikę i staraj się grać dalej, jakby nic się nie stało. Nie pokazuj swoją miną, że coś się wydarzyło i staraj się grać ze skupieniem.

– Po wykonaniu utworu ukłoń się sam lub razem z akompaniatorem, jeśli tak zostało wcześniej ustalone. Dopiero teraz możesz zabrać swoje nuty z pulpitu i spokojnie zejdź ze sceny.

– Jeżeli ktoś chce Ci pogratulować udanego występu, z uśmiechem podziękuj i nie komentuj krytycznie swojej gry.

– Po zakończeniu koncertu nie narzekaj, że pomyliłeś się, miałeś wielką tremę, klapka w instrumencie się zacięła, pedał w fortepianie ciężko chodził – tak rzeczywiście może się wydarzyć ale już tego nie zmienimy. Porozmawiaj o tym ze swoim nauczycielem, który zechce omówić Twój występ i pomoże Ci wyciągnąć wnioski na przyszłość.

Ubiór

Każda okazja wymaga odpowiedniego ubrania się. Biorąc udział w takim wydarzeniu jak koncert, egzamin itp., wkładamy ubranie wizytowe. Taki strój jest niezwykle ważnym elementem na występie. Ubranie wizytowe dla dziewczynki, to najczęściej biała bluzka i ciemna spódnica lub elegancka sukienka. Ubranie dla chłopca jest w kolorze czarnym lub granatowym, a to tego biała koszula. Można też włożyć krawat lub muszkę. Niezwykle ważne jest obuwie, które nie może być ciężkie, czy typu sportowego.

Uczniowie najlepiej wyglądają w ciemnych półbutach, a uczennice w lekkich pantofelkach pasujących do całości stroju. Niewskazane jest zakładanie biżuterii, szczególnie na dłonie.

Zachowanie publiczności podczas koncertu

Znajomość zasad dobrego wychowania obowiązuje również wtedy, gdy przychodzisz na koncert jako słuchacz. Pamiętajmy, że publiczność niewłaściwym zachowaniem może rozpraszać uwagę wykonawcy i przeszkadzać innym w odbiorze muzyki.

O czym musimy pamiętać aby nasze zachowanie było nienaganne:

– Koncert jest zawsze miłym i odświętnym wydarzeniem w naszym życiu. Aby podkreślić ten fakt, załóż strój starannie przygotowany na tę okazję, ponieważ publiczność powinna również wyglądać elegancko.

– Wchodzimy na salę koncertową co najmniej 5 minut przed rozpoczęciem i siadamy w takim miejscu, żeby inne osoby miały ułatwiony dostęp do wolnych miejsc.

– Jeżeli chcesz zająć wolne miejsce w rzędzie i chcesz żeby inni Cię przepuścili, zapamiętaj, że zawsze odwracamy się twarzą do osób już siedzących i mijamy ich mówiąc: „przepraszam”.

– Podczas koncertu siedź spokojnie, słuchaj uważnie i nie pozwól by ktoś Ci w tym przeszkadzał. Słuchanie muzyki pozytywnie wpływa na naszą psychikę, wzbogaca uczucia i rozwija emocjonalnie. Muzyka daje odprężenie po pracy, niesie radość. Korzystaj z tego!

– Wchodzących na scenę wykonawców, witamy i żegnamy brawami.

– Podczas koncertu nie wolno jeść, pić, szeleścić, kręcić się, machać nogami, dzielić się z sąsiadem swoimi wrażeniami, a przede wszystkim absolutnie nie wolno wchodzić lub wychodzić z sali podczas gry! Wtedy przeszkadzasz wszystkim!

– Po zakończeniu koncertu wychodzimy spokojnie z sali. Jeżeli czyjaś gra podobała Ci się szczególnie, złóż mu osobiście gratulacje. Jest to niezwykle miły gest wobec wykonawcy, doceniający jego pracę.

Jesteśmy w Filharmonii

To wielka przyjemność wysłuchać koncertu w Filharmonii. Piękny gmach i otoczenie, uroczysta atmosfera, piękna, duża sala koncertowa na kilkaset miejsc. Na przestrzennej estradzie sali koncertowej jest miejsce dla wielkiej orkiestry i chóru, często znajdują tu też swe miejsce olbrzymie organy. We foyer głównym i holach bocznych można podziwiać wystawy z bogatymi zbiorami filharmonicznymi.

Działalność artystyczna Filharmonii to koncerty symfoniczne, kameralne oraz liczne recitale najwybitniejszych wirtuozów z całego świata. Znakomite warunki akustyczne sali koncertowej wykorzystywane są do nagrań muzycznych, których podejmują się profesjonalne wydawnictwa. Gdy więc mamy możliwość przebywania w takim miejscu, zachowujmy się z taktem i stosownie do okoliczności:

– Koncert w Filharmonii to niecodzienne wydarzenie, więc podobnie jak w szkole podkreśl ten fakt strojem wizytowym.

– Po wejściu do gmachu filharmonii oddajemy w szatni swoje płaszcze i kurtki (trzeba mieć pieniądze na opłatę).

– Przed wejściem na salę koncertową należy okazać swój bilet, można też kupić Program koncertu, który zawiera najważniejsze informacje o kompozytorach i wykonawcach.

– Zajmujemy swoje ściśle określone miejsce, pamiętając o nienagannym zachowaniu podczas przechodzenia do swojego miejsca (patrz powyżej: Zachowanie publiczności….).

– Teraz jest najlepszy moment aby zapoznać się z Programem koncertu, pomoże Ci on zorientować się z budową utworów, które będą wykonywane podczas koncertu. To są bardzo istotne informacje, jeżeli nie znasz tych utworów. Gdy jakiś utwór składa się z kilku części, pamiętaj! – nie należy rozpoczynać braw pomiędzy częściami utworu, brawo bijemy dopiero po ostatniej części.

– Tak jak w każdej sali, w której odbywa się koncert, również tutaj, niedopuszczalnym jest wchodzenie lub wychodzenie z sali podczas gry solisty, zespołu czy orkiestry.

– Koncert w Filharmonii składa się z dwóch części, a pomiędzy nimi następuje 15 minutowa przerwa. W przerwie możesz opuścić salę, porozmawiać, podzielić się wrażeniami ze znajomymi Ci osobami, a także obejrzeć wystawy, które znajdziesz w holach.

– Wykonawców zawsze witamy i żegnamy brawami, jednak zdarza się tak, że szczególnie udany koncert, nagradzany jest przez publiczność owacjami na stojąco. Wówczas nie wahaj się i również powstań z miejsca aby razem z innymi słuchaczami wyrazić swój podziw dla artystów i ich porywającej gry.

Jeszcze kilka słów na zakończenie

Muzyka towarzyszy człowiekowi od narodzin do śmierci, przy pracy, w czasie odpoczynku, w radosnych i smutnych chwilach.

W życiu społecznym uświetnia uroczyste i poważne wydarzenia, podnosi nastrój.

Wpływ muzyki na człowieka jest ogromny; poznawcze kontakty z muzyką wpływają na rozwój psychiki, wzbogacają wyobraźnię, rozwijają pamięć i myślenie, uczą koncentracji, kształtują postawy i wolę człowieka. Muzyka działa pobudzająco na intelekt i ułatwia wysiłki twórcze w różnych dziedzinach. Zamiłowanie do muzyki, które zostało rozbudzone w dzieciństwie i ukształtowane w młodości, zwykle bywa kontynuowane z wielkim pożytkiem dla całego późniejszego życia.

Dlatego życzę Wam Drodzy Uczniowie, abyście pokochali muzykę i byli z nią w codziennym kontakcie, a wtedy MUZYKA STANIE SIĘ WASZYM PRZYJACIELEM!

Przygotowała : mgr Małgorzata Jaskółka
nauczyciel fortepianu
PSM I st. w Prudniku


 

Jakie warunki powinny spełniać dzieci ubiegające się o przyjęcie do szkoły muzycznej.

„Nic na świecie nie może zastąpić wytrwałości.
Nie zastąpi jej talent; nie ma częstszego
zjawiska niż utalentowani ludzie bez sukcesów.
Nie zastąpi jej geniusz; niedocenieni geniusze
są niemal przysłowiowi…
Wszechmocne są tylko wytrwałość i determinacja”

Ray A. Kroc

Nauka gry na instrumencie wybierana jest przez wielu rodziców jako droga do „uczenia dziecka muzyki”. Niegdyś nauka gry na fortepianie była wręcz świadectwem dobrego wychowania, godnego panny z dobrego domu, niezależnie od tego, czy panna ta posiadała czy też nie, jakiekolwiek zdolności muzyczne. Nie tak rzadko i dziś „posyła się dziecko na muzykę” bez głębszego przemyślenia czy nauka ta ma większy sens i czy wynika z niej jakiś pożytek. Na szczęście dla dzieci, coraz częściej jednak, u podstaw decyzji uczenia syna czy córki gry na instrumencie leży prawdziwa troska o rozwijanie istniejących lub pobudzanie domniemanych zdolności muzycznych.

Warto się zastanowić jakie warunki powinny być spełnione w przypadku, kiedy chcemy posłać nasze dziecko do szkoły muzycznej.
Pierwszym warunkiem jest konieczne minimum uzdolnień muzycznych. Podstawowym ich sprawdzianem jest stwierdzenie słuchu muzycznego. Jeżeli dziecko potrafi:
– czysto i rytmicznie zaśpiewać piosenkę,
– powtórzyć podane mu rytmy,
– poruszać się zgodnie z tempem muzyki,
– rozróżnia wysokości dźwięków,
– wykazuje zdolność do zapamiętywania i odtwarzania fragmentów muzycznych, znaczy to, że posiada niezbędne zdolności muzyczne. Ujawnianie się ich w wieku dziecięcym jest w dużym stopniu zależne od wcześniejszego obcowania z muzyką. Oczywiście w momencie badania tych zdolności, nie można dokładnie powiedzieć w jakim tempie i zakresie mogą się one dalej rozwinąć.

Dla procesu nauczania ważne są także inne cechy dziecka, takie jak wyobraźnia ogólna, zdolność kojarzenia, bystrość umysłu itp., krótko mówiąc – inteligencja. Nie są to cechy łatwe do wykrycia u kandydata do nauki gry na instrumencie, zwłaszcza jeśli jest on jeszcze dzieckiem. Jednak zbadanie stopnia inteligencji kandydata do szkoły muzycznej, oraz prawidłowości jego psychofizycznego rozwoju w stosunku do wieku, jest pierwszym zadaniem egzaminatorów.

Ważne jest również stwierdzenie możliwości manualnych dziecka. Gra na każdym instrumencie wymaga fizjologicznej prawidłowości aparatu ruchowego ucznia, a więc rąk – u skrzypka lub pianisty, ust i uzębienia – u kandydata na instrument dęty itp. Od tej fizjologicznej przydatności zależy, między innymi, powodzenie w rozwijaniu techniki wykonawczej. Tak na przykład to, co jednym rękom przychodzi z dużym trudem i wymaga wielu ćwiczeń, dla innych jest znacznie łatwiejsze lub w ogóle nie przedstawia problemu.

A więc wybór instrumentu powinien być uwarunkowany wrodzonymi zdolnościami fizycznymi. Równocześnie podkreślić należy, że musi tu być uwzględnione zamiłowanie dziecka. Nawet wśród małych dzieci spotykamy takie, którym zdecydowanie podoba się brzmienie na przykład fortepianu lub skrzypiec. Zainteresowanie to zależy często od doświadczeń słuchowych, te bywają zaś wykształcone przez otoczenie. I tak najczęściej dzieci słyszące w domu lub w przedszkolu muzykę fortepianową w dobrym wykonaniu, którym łatwy dostęp do instrumentu stwarza okazję próbowania gry na nim, zwykle są zafascynowane fortepianem. Zaś dzieci, które często słyszą grę na skrzypcach, będą wykazywać zainteresowanie właśnie tym instrumentem. Rodzice pragnący wcześnie zadbać o rozwój swojego dziecka mogą mieć znaczący wpływ na jego upodobania, jeśli dostarczą właściwych bodźców i zorganizują odpowiednie sytuacje. Ten świadomy wpływ rodziców może trwać już od pierwszych chwil życia dziecka, a kontakty z muzyką można rozpoczynać nawet w okresie prenatalnym.

Reasumując, takim to warunkom jak – słuch muzyczny, poczucie rytmu, muzykalność, prawidłowa budowa rąk i palców, dobra ogólna sprawność ruchowa i zdrowie, co najmniej średni stopień inteligencji ogólnej, żywe zainteresowanie muzyką – powinny odpowiadać dzieci, które chcą być zapisane do szkoły muzycznej.

Warto również w tym miejscu wspomnieć o dyspozycjach psychicznych, które powinny być uzupełnieniem do wyżej wymienionych cech, są to : wytrwałość, odporność na stres i pracowitość. Bo jak powiadał Igor Strawiński, znany rosyjski kompozytor, pianista i dyrygent – geniusz to talent pomnożony przez 10 godzin pracy dziennie.

Naukę w szkole muzycznej I stopnia dzieci rozpoczynają często już od pierwszej klasy szkoły podstawowej. Wówczas to, nie umieją jeszcze dobrze czytać ani pisać, a systematyczna praca jest dla nich czymś nowym i trudnym. Natomiast szkoła muzyczna stawia przed nimi dodatkowe zadania. I chociaż na pozytywne skutki edukacji muzycznej trzeba trochę poczekać, zdecydowana większość osób, które w dzieciństwie zetknęły się z kształceniem muzycznym, nawet po wielu latach odkrywa jego ogromną wartość. Nawet gdy potem wybierają inne zawody, twierdzą, że szkoła muzyczna dała im coś, czego nie żałują i co wciąż procentuje.
Program nauczania przedmiotów muzycznych w szkołach pierwszego stopnia jest szeroki, wymagania wysokie i ściśle sprecyzowane. Może się więc zdarzyć, że niektóre dzieci uznane na egzaminie wstępnym za wystarczająco zdolne, w trakcie nauki nie dają sobie rady z wybranym instrumentem lub widoczne jest, że nie dadzą sobie z nim rady w późniejszych fazach nauki. Wówczas, w niektórych uzasadnionych przypadkach istnieje jeszcze możliwość zmiany instrumentu na inny.

Szkoły muzyczne pierwszego stopnia nie mogą być nastawione jedynie na kształcenie wybitnie uzdolnionych jednostek, ponieważ muzyka i częsty z nią kontakt, jest dobrem dla wszystkich dzieci, ma ogromne walory edukacyjne i rozwijające, może procentować przez całe życie każdego dorosłego człowieka, bez względu na to, czy wybierze on zawód muzyka, czy też nie.

Wpływ nauki muzyki na ogólny rozwój człowieka – to temat poruszany już od kilku tysięcy lat, nie tylko przez muzyków, ale również przez filozofów, pedagogów i uczonych. Na przykład Platon twierdził, że muzyka jest pełna wartości nie tylko dlatego, że uszlachetnia uczucia i charakter, ale ponieważ podtrzymuje i przywraca zdrowie. Natomiast Sokrates ponad dwa tysiące lat temu twierdził, że wychowanie poprzez muzykę jest najznakomitsze, bowiem rytm i harmonia najgłębiej wnikają w duszę, pobudzając wykształcanie w niej odwagi i przyzwoitości.(…)Wykształcenie muzyczne uchodzi za środek wychowawczy potężniejszy od innych.

Na podstawie analizy wszystkich epok, kierunków i poglądów filozoficznych można jednoznacznie stwierdzić: muzyce i jej oddziaływaniu zawsze, w sposób jednogłośny, przyznawano rangę czynnika sprzyjającego wychowaniu i uszlachetniającego człowieka.

Dlatego uważam, że kształcenie muzyczne dzieci, jest w każdym przypadku niezwykle pożyteczne.

Wybitni lekarze, naukowcy, psychologowie i pedagodzy przeprowadzili wiele badań nad rozwojem muzycznym dzieci i młodzieży, a także nad znaczeniem i rolą edukacji muzycznej w kształtowaniu bogatszej, głębszej i wrażliwszej osobowości. Na podstawie wyników tych badań tworzono teorie rozwoju muzycznego i naukowo wyjaśniano interesujące zjawiska, zachodzące w mózgu człowieka pod wpływem nauki muzyki. W czerwcu 2000 roku pojawił się w amerykańskim magazynie „Time” artykuł M. D. Lemonicka, w którym autor podsumowuje wyniki wieloletnich badań nad wpływem nauki muzyki na rozwój umysłowy dzieci. Okazuje się, że edukacja muzyczna ma znaczący wpływ na rozwijanie u dzieci umiejętności językowych i myślenia przestrzennego (ważnego w matematyce i naukach ścisłych). Badania przeprowadzone w Niemczech w szkołach muzycznych wykazały, że nauka muzyki rozwija różne sfery psychiki ludzkiej, takie jak inteligencja, koncentracja i pamięć. Badania polskie, przeprowadzone pod kierunkiem prof. dr hab. Marii Manturzewskiej, wykazały, że młodzież szkół muzycznych i i II stopnia w porównaniu ze swoimi rówieśnikami ze szkół ogólnokształcących ma lepiej rozwinięte zdolności logicznego myślenia, lepszą ogólną sprawność intelektualną, a także większą szybkość i dokładność w pracy umysłowej oraz wytrwałość i zdolność koncentracji uwagi na dowolnie wykonywanej czynności. To, co jest zwykle dostrzegalnym pozytywnym skutkiem edukacji muzycznej, to nauka dyscypliny. Najcenniejszą umiejętnością, jaką może zdobyć uczeń, jest dobre wykorzystywanie czasu !

Najnowsze badania wykazują, że nauka muzyki odgrywa niebagatelną rolę w anatomicznym i neurofizjologicznym rozwoju ludzkiego mózgu.

Gra na instrumencie rozwija i wzmacnia synchronizację obu półkul mózgowych, a to jest kluczem do umiejętności ścisłego, analitycznego myślenia, wnioskowania, syntetyzowania. Są to umiejętności niezbędne w dzisiejszym świecie i zawsze będą kluczowe we wszystkich dziedzinach życia. Wobec tego, powinniśmy się starać, aby nasze dzieci jak najszybciej otrzymały szansę podnoszenia kwalifikacji życiowych przez intensywne zajmowanie się muzyką.

Aktywne uprawianie muzyki może odegrać szczególną rolę w przypadku dzieci nadwrażliwych, przytłumionych lub nadmiernie wybuchowych, cierpiących na brak odwagi, uzdolnień, wiary we własne możliwości. Dla takich dzieci muzykowanie pełni funkcję korekcyjną i jest rekompensatą różnych niepowodzeń.

Muzyka ma ogromne, pozytywne działanie ogólnorozwojowe, wspomaga i ułatwia naukę innych przedmiotów szkolnych, a także rozwija i pogłębia u dziecka wrażliwość na piękno, poszerza horyzonty i pomaga odkryć w sobie nieznane dotąd wartości.

Przygotowała : mgr Małgorzata Jaskółka
nauczyciel fortepianu
PSM I st. w Prudniku